Bretońskie Inspiracje #3 - Alan Stivell

Tak jest, przyszła ta pora. „Sam On”.

O Alanie Stivellu napisano już chyba wszystko, co tylko można. W związku z tym nie będę się tu przesadnie rozwijał na temat jego biografii czy stylu, a skupię się na swoich doświadczeniach i rzucę kilka polecajek.

No więc odkryłem Alana przez jego częste występy razem z Nolwenn Leroy (mówiłem, że będzie się przewijać) i przyznam szczerze – koleś ma głos, do jakiego trzeba się przyzwyczaić. Ale zdecydowanie warto i tak samo warto zagłębić się w dyskografię. Jego wczesne albumy uważane są za początek celtyckiego renesansu w Bretanii (nawet jedna z płyt ma tytuł "Renaissance of the Celtic Harp"), ale chyba żaden nie narobił tyle rabanu, co koncertówka "A l’Olympia". Jeśli macie posłuchać tylko jednego krążka Stivella, to niech to będzie właśnie ten. Mamy tam przekrój przez najważniejsze utwory, oraz prezentację połączenia brzmienia folkowego i rockowo-elektronicznego. Dziś norma, wtedy – rewolucja.

I za to cenię muzykę Alana Stivella – nie gra typowego folku, ani nawet folk-rocka. Stara się iść z duchem czasu i aktualizować swoją muzykę, jednocześnie cały czas trzymając się swojego stylu. Pięknie to słychać na przykładzie ewolucji nieśmiertelnego "Tri Martolod" – porównajcie sobie wersję ze wspomnianego już "A l’Olympia" (1972), do wersji z "Again" (1993) i wreszcie do najnowszej wersji z "Human~Kelt" (2018).

Twórczość Stivella to był chyba też mój pierwszy kontakt z harfą celtycką i jej brzmieniem. Nietypowy, nieco ostrzejszy od zwykłej harfy ton, no i inny sposób gry. Niemniej i tak mi się spodobało. Od razu przypomniały mi się wszelkie ścieżki dźwiękowe z dzieł fantasy, a nagle okazało się, że taki instrument istnieje i faktycznie tak brzmi i tak się na nim gra. Pierwszy w moim życiu objaw "zewu Bretanii" (lub schizy, jak kto woli)? Być może.

Warto zaznaczyć jeszcze jedną ciekawostkę – Alan Stivell jest nieraz określany mianem strażnika bretońskiej kultury. Faktycznie, poza harfą celtycką, lansował też bomabrdę, dudy, oraz śpiew w języku bretońskim. Także postać niezwykła, tak w twórczości, jak i w biografii.

Polecam Wam posłuchać wspomnianych albumów – od debiutu do mniej/więcej "A Dublin" włącznie i potem jego dzieł z lat 90.

Miłego słuchania, kenavo!